เฉลยแล้ว! ควันสีขาวพุ่งออกจากผนังเครื่องบิน ก่อน Take-off คืออะไร อันตรายไหม?

ควันสีขาวบนเครื่องบิน คืออะไร? ทำไมมักเห็นออกจากช่องแอร์ก่อน Take-off แล้วเป็นอันตรายหรือไม่?

เชื่อว่าผู้ที่เคยเดินทางด้วยเครื่องบินหลายท่าน อาจเคยสังเกตเห็นควันสีขาวพุ่งออกมาจากบริเวณผนังหรือช่องปรับอากาศภายในห้องโดยสารก่อนเครื่องบินทำการทะยานขึ้น (Take-off) ปรากฏการณ์นี้มักทำให้ผู้โดยสารบางท่านเกิดความกังวลว่า เป็นความผิดปกติของระบบเครื่องบิน หรือเป็นการปล่อยสารปรับแรงดันอากาศภายในห้องโดยสารหรือไม่

ควันสีขาวบนเครื่องบิน แท้จริงคืออะไร?

สิ่งที่ผู้โดยสารมองเห็นคือหมอกที่เกิดจากหยดน้ำขนาดเล็ก เมื่ออากาศเย็นจากระบบปรับอากาศของเครื่องบินผสมกับอากาศอุ่นและชื้นภายในห้องโดยสาร อุณหภูมิของอากาศจึงลดลงจนถึงจุดน้ำค้าง ทำให้ไอน้ำควบแน่นและปรากฏเป็นหมอกสีขาวชั่วคราว

ปรากฏการณ์นี้คล้ายกับลมหายใจที่มองเห็นได้ในวันที่อากาศหนาว หรือไอน้ำที่เกิดขึ้นเมื่อเปิดประตูห้องเย็นในสภาพอากาศร้อนชื้น เมื่ออากาศภายในห้องโดยสารปรับสมดุลแล้ว หมอกสีขาวก็มักจางหายไปอย่างรวดเร็ว

ทำไมจึงมักเห็นก่อนเครื่องบินเทกออฟ?

ขณะที่เครื่องบินยังจอดอยู่บนพื้น ห้องโดยสารอาจได้รับอากาศเย็นจากเครื่องปรับอากาศภาคพื้นดิน หรือจากหน่วยกำลังเสริมของเครื่องบินที่เรียกว่า APU อากาศที่ส่งเข้ามามักเย็นกว่าอากาศภายในห้องโดยสารมาก จึงทำให้เกิดการควบแน่นได้ง่ายในวันที่อากาศร้อนและมีความชื้นสูง

ผู้โดยสารจึงอาจเห็นหมอกลอยออกจากช่องแอร์ระหว่างขึ้นเครื่อง ก่อนเทกออฟ หรือในบางกรณีขณะเครื่องบินลดระดับเข้าสู่พื้นที่ที่มีอากาศอุ่นและชื้น ปรากฏการณ์นี้ไม่ได้เกิดเฉพาะเครื่องบินตระกูล Airbus A320 แต่สามารถพบได้ในเครื่องบินโดยสารหลายรุ่นเมื่อมีอุณหภูมิและความชื้นเหมาะสม

เกี่ยวข้องกับการปรับแรงดันห้องโดยสารหรือไม่?

หมอกสีขาวเกี่ยวข้องโดยตรงกับความแตกต่างของอุณหภูมิและความชื้น ไม่ใช่สิ่งที่เกิดจากการปรับแรงดันห้องโดยสารโดยตรง แม้ระบบปรับอากาศ การระบายอากาศ และการควบคุมแรงดันจะเป็นส่วนหนึ่งของระบบควบคุมสภาพแวดล้อมภายในเครื่องบิน แต่สาเหตุที่มองเห็นเป็นสีขาวคือไอน้ำควบแน่นเป็นหยดน้ำขนาดเล็ก

iStockphoto

หมอกสีขาวบนเครื่องบินเป็นอันตรายหรือไม่?

สำนักงานบริหารการบินแห่งสหรัฐอเมริกา หรือ FAA ระบุว่า หมอกที่เกิดจากการควบแน่นในห้องโดยสารโดยทั่วไปไม่เป็นอันตราย และมักคงอยู่เพียงช่วงสั้นๆ บางครั้งอาจมองเห็นเพียง 1–2 วินาทีหลังออกจากช่องแอร์ ก่อนหายไปเมื่ออากาศอุ่นขึ้นเหนือจุดน้ำค้าง

อย่างไรก็ตาม หากสิ่งที่เห็นไม่จางหาย มีกลิ่นไหม้ กลิ่นสารเคมี รู้สึกระคายเคือง หรือพบเปลวไฟ ไม่ควรสรุปว่าเป็นเพียงไอน้ำ ผู้โดยสารควรแจ้งพนักงานต้อนรับบนเครื่องบินทันที เพื่อให้ลูกเรือตรวจสอบตามขั้นตอนด้านความปลอดภัย

แยกหมอกไอน้ำกับควันผิดปกติอย่างไร?

• หมอกไอน้ำ: มีสีขาว ไม่มีกลิ่น มักออกจากช่องแอร์และจางหายอย่างรวดเร็ว
• ควันผิดปกติ: อาจมีกลิ่นไหม้หรือกลิ่นฉุน ทำให้ระคายเคือง และอาจไม่จางหายตามปกติ
• กรณีไม่แน่ใจ: แจ้งลูกเรือทันที ไม่ควรตรวจสอบหรือเปิดอุปกรณ์ของเครื่องบินด้วยตัวเอง

ควันสีขาวบนเครื่องบินที่ออกจากช่องแอร์ก่อนเทกออฟ ส่วนใหญ่มักเป็นหมอกละอองน้ำจากการควบแน่น เมื่ออากาศเย็นจากระบบปรับอากาศปะทะกับอากาศอุ่นและชื้นภายในห้องโดยสาร ปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นได้ตามปกติและไม่เป็นอันตราย แต่หากมีกลิ่นผิดปกติหรือหมอกไม่จางหาย ควรแจ้งลูกเรือเพื่อความปลอดภัย

แหล่งอ้างอิง

1. Federal Aviation Administration
2. Federal Aviation Administration: Cabin Air Quality