"เสาธงต้นแรก" สร้างขึ้นเมื่อไหร่-ตั้งอยู่ที่ไหน? เปิดจุดเริ่มต้นการชักธงบนแผ่นดินไทย!

เสาธงต้นแรกของสยาม! เปิดประวัติเสาธงในพระบรมมหาราชวัง จุดเริ่มต้นการชักธงบนแผ่นดินไทย

รู้หรือไม่? เสาธงที่สร้างขึ้นเพื่อชักธงแสดงสัญลักษณ์ของสยามบนแผ่นดินเป็นครั้งแรก เกิดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 4 และตั้งอยู่ภายในพระบรมมหาราชวังและพระราชวังบวรสถานมงคล หรือวังหน้า

เมื่อพูดถึง “เสาธง” หลายคนอาจนึกถึงเพียงสิ่งก่อสร้างสำหรับชักธงชาติ แต่ในประวัติศาสตร์ไทย เสาธงมีความหมายมากกว่านั้น เพราะเป็นสัญลักษณ์ที่สะท้อนพระเกียรติยศของพระมหากษัตริย์ และเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการใช้ธงเพื่อแสดงอัตลักษณ์ของสยามบนผืนแผ่นดิน

เสาธงต้นแรกของสยาม เกิดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 4

เสาธงต้นแรกที่สร้างขึ้นเพื่อใช้ชักธงแสดงสัญลักษณ์ของสยามบนบก เกิดขึ้นในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) โดยโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งขึ้นภายใน พระบรมมหาราชวัง และ พระราชวังบวรสถานมงคล (วังหน้า)

การสร้างเสาธงในครั้งนั้นสะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงของราชสำนักสยาม ที่เริ่มมีการจัดระเบียบสัญลักษณ์ตามแบบอย่างนานาประเทศมากขึ้น โดยเฉพาะการใช้ธงเป็นเครื่องหมายแสดงพระเกียรติยศและสถานะของพระมหากษัตริย์

เสาธงต้นแรกในวังหลวง ตั้งอยู่หน้าหอราชวัลลภ

สำหรับเสาธงในพระบรมมหาราชวัง เสาต้นแรกถูกตั้งขึ้นบริเวณ หน้าหอราชวัลลภ เพื่อใช้ชัก ธงตราพระมหามงกุฎ ซึ่งเป็นธงประจำพระองค์และเป็นเครื่องหมายแสดงพระเกียรติยศของพระมหากษัตริย์

อย่างไรก็ตาม ตำแหน่งเดิมของเสาธงอยู่ในบริเวณที่ค่อนข้างลับตา ทำให้มองเห็นได้ไม่ชัดเจนจากภายนอกพระบรมมหาราชวัง

ต่อมาในสมัย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) จึงโปรดเกล้าฯ ให้ย้ายเสาธงต้นนี้ไปตั้งบน ป้อมเผด็จดัสกร ซึ่งเป็นป้อมบนกำแพงพระบรมมหาราชวังด้านตะวันออกเฉียงเหนือ

การย้ายครั้งนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ธงสามารถมองเห็นได้อย่างเด่นชัดจากภายนอก ทั้งประชาชนและเรือที่สัญจรผ่านบริเวณแม่น้ำเจ้าพระยาสามารถเห็นสัญลักษณ์ของสยามได้อย่างชัดเจน

จากธงประจำพระองค์ สู่สัญลักษณ์ของชาติ

ในช่วงเวลาต่อมา ระบบธงของสยามได้พัฒนาขึ้นตามบริบทของบ้านเมือง จนเกิดการใช้ธงในฐานะสัญลักษณ์ของประเทศอย่างชัดเจนมากขึ้น

เสาธงในพระบรมมหาราชวังจึงไม่ได้เป็นเพียงสถานที่สำหรับชักธงเท่านั้น แต่เป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่สะท้อนวิวัฒนาการของสยาม ตั้งแต่ยุคที่ธงเป็นเครื่องหมายแห่งพระมหากษัตริย์ ไปจนถึงยุคที่ธงกลายเป็นสัญลักษณ์ของชาติ

เสาธงที่มากกว่าสิ่งปลูกสร้าง

แม้เสาธงจะเป็นเพียงโครงสร้างเรียบง่าย แต่เบื้องหลังกลับเต็มไปด้วยเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ ทั้งด้านพระราชพิธี การทูต และการสร้างอัตลักษณ์ของประเทศ

เสาธงต้นแรกของสยามจึงไม่ได้เป็นเพียงเสาสำหรับแขวนผืนธง แต่เป็นหนึ่งในหลักฐานสำคัญของการเปลี่ยนผ่านประเทศไทยเข้าสู่ยุคสมัยใหม่

•  เฉลยแล้ว! จังหวัดที่อยู่ "กึ่งกลางประเทศไทย" จริงๆ หลายคนตอบผิด ไม่ใช่กรุงเทพ?
• รวมกษัตริย์ไทย "สู้ศึกบนหลังช้าง" ตำนานวีรกรรม คนแรกอายุเพียง 19 ปี พูดชื่อใครก็รู้จัก!!